آشنایی با دستگاه سانتریفیوژ، قلب آزمایشگاههای بالینی

یکی از جالبترین و در عین حال کاربردیترین مباحث در رابطه با تجهیزات آزمایشگاهی آشنایی با انواع سانتریفیوژها، نحوهی کار با این دستگاههای پرکاربرد، نگهداری بهینه از این دستگاهها و نکات خرید سانتریفیوژ های مناسب میباشد. اساس کار دستگاه سانتریفیوژ(centrifuge) ایجاد نیروی مرکزگرا(centrifugal force) و ثابت برای جدا کردن اجزای یک سیال است. به سبب سرعت بالایی که از سوی سانتریفیوژ به سیال وارد میشود، مواد درون سیال براساس تفاوت چگالی در سطوح متفاوتی قرار خواهند گرفت. درنتیجهی فعالیت این دستگاه، ذرات براساس تراکم خود و در جهت شعاعی آرایش پیدا میکنند! به گونهای که ذرات متراکمتر در ته لوله تهنشین میشوند و ذرات کم تراکم بر روی محلول شناور میگردند. با سانتریفیوژ میتوان آلایندهها را از بدنهی اصلی سیال جدا کرد. حتی از سانترفیوژها برای جداسازی زبالهها نیز استفاده میکنند.
ذراتی که در سیال مورد بررسی قرار میگیرند به سبب حرکت دایرهوار و پرشتابی که ایجاد میشود مسافتی را در لوله آزمایش طی میکنند، به دیوارهی لوله برخورد کرده و نهایتا در مکان مناسبی از سیال تهنشین میشوند. جالب است بدانید که اولین بار در سال 1751 که بنجامین رابینز دستگاه سانتریفیوژ را اختراع کرد، از این دستگاه برای تعیین نیروی کشش استفاده نمود. پس از آن، آنتونین پرانتل در سال 1864، این دستگاه را برای جدا کردن خامه از شیر پیشنهاد داد. در نهایت نیز با ورود سانتریفیوژ به علم پزشکی، انقلاب عظیمی در این حوزه ایجاد گردید. از سانتریفیوژهایی که در مقیاس صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند برای تهنشین کردن جامدات معلق یا مایعات غیر قابل اختلاط استفاده میکنند. سانتریفیوژها و اولتراسانتریفیوژها حتی قادرند موادی در مقیاس نانومتر را نیز از ماتریکس مورد بررسی جدا کنند. از دیگر کاربردهای این دستگاه میتوان به ساخت ماشین لباسشویی، جداسازی ایزوتوپها، غنیسازی سوختهای هستهای در رابطه با ایزوتوپهای شکافتپذیر و آموزش خلبانان در گرانشهای بالا اشاره کرد.

آشنایی با انواع سانتریفیوژها
آشنایی با انواع سانتریفیوژها از آنجایی مورد توجه قرار گرفت که نیاز روزافزون یافتههای علمی به بهترین نوع سانتریفیوژ با قابلیتهای تخصصی افزایش پیدا کرد. به همین جهت، دانشمندان به منظور رفع این نیاز، دست به ساخت سانتریفیوژهایی زدند که میتوانستند به صورت ویژه، فعالیتهای خاصی را انجام دهند. برای درک بهتر این موضوع در جدول مقایسه سانتریفیوژها به این تقسیمبندیها بیشتر خواهیم پرداخت.
| اساس تقسیمبندی | انواع | |
| طراحی روتور(rotor design) | 1 | سانتریفیوژهایی که با زاویهی ثابت(fixed-angle) برای نگهداری ظروف نمونه نسبت به محور مرکزی طراحی شدهاند. |
| 2 | سانتریفیوژهای سر چرخان یا سطل چرخشی(swinging head یا swinging bucket) که برخلاف سانتریفیوژهای ثابت، دارای لولاهایی هستند که ظرف نمونه را به روتور مرکزی متصل میکنند. این سانتریفیوژها اجازه میدهند تا تمام نمونهها در حین چرخیدن به سمت بیرون حرکت کنند. | |
| 3 | سانتریفیوژهای لولهای پیوسته(continuous tubular) که دارای مخازن مجزا برای نمونه نیستند و برای حجمهای بالا از نمونه استفاده میشوند. | |
| اساس تقسیمبندی | انواع | |
| انواع سانتریفیوژ از لحاظ سرعت و همچنین کاربرد | 1 | سانتریفیوژهای آزمایشگاهی که شامل سانتریفیوژهای بالینی، سانتریفیوژهای دور بالا(superspeed centrifuge) و سانتریفیوژهای اولترا(ultracentrifuges) میباشند. |
| 2 | اولتراسانتریفیوژهای تحلیلی(analytical centrifuge) برای تجزیه و تحلیل تهنشینی ماکرومولکولها. | |
| 3 | سانتریفیوژهای هماتوکریت برای اندازهگیری درصد حجمی سلولهای خونی. | |
| 4 | سانتریفیوژهای گازی مانند سانتریفیوژهای نوع زیپی(zippe-type) برای جداسازی ایزوتوپهای گازی. | |
| اساس تقسیمبندی | انواع | |
| انواع سانتریفیوژ از لحاظ عملکرد و فیلتراسیون | 1 | سانتریفیوژ صفحهای/اسکرول(screen/scroll centrifuge) که در آنها جامدات برخلاف مایعات، به علت گرانولومتری بزرگتر یا آگلومراسیون(agglomeration) نمیتوانند از نوعی صفحه نمایش عبور کنند. |
| 2 | سانتریفیوژ فشاری(pusher centrifuge). | |
| 3 | سانتریفیوژ لایهبردار(peeler centrifuge). | |
| 4 | سانتریفیوژ معکوسکنندهی فیلتر(inverting filter centrifuge). | |
| 5 | سانتریفیوژ آونگی(pendulum centrifuge). | |
| 6 | سانتریفیوژ رسوبی(sedimentation centrifuge). | |
| 7 | سانتریفیوژهای sliding discharge. | |
| اساس تقسیمبندی | انواع | |
| انواع سانتریفیوژ براساس سایز | 1 | میکروسانتریفیوژ. |
| 2 | سانتریفیوژهای معمولی و سانتریفیوژهای Small Bench. | |
| 3 | سانتریفیوژهای سطلی و سانتریفیوژهای بزرگ با ظرفیت گسترده و یخچالدار. | |
آشنایی با انواع سانتریفیوژها و بررسی ساختار آنها
در کنار آشنایی با انواع سانتریفیوژها، آگاهی از برخی اطلاعات مکمل نیز حائز اهمیت میباشند. به عنوان مثال، میکروسانتریفیوژ چیست؟ و چه تفاوتی با سانتریفیوژهای Small Bench و سانتریفیوژهای سطلی دارد؟ همچنین، اجزای مهم دستگاه سانتریفیوژ چیست؟ در پاسخ به این پرسشها میتوان اینگونه بیان داشت که در میکروسانتریفیوژها، نمونههایی مورد بررسی قرار میگیرند که به علت حجم بسیار کم خود در لولهی موئین و یا میکروویالها جمعآوری شدهاند. در سانتریفیوژهای معمولی، نمونه کمی بیشتر است؛ به گونهای که میتوان آن را در لولهی آزمایش بررسی کرد. در سانتریفیوژهای بزرگ نیز به علت حجم زیاد نمونه نیاز است تا آن را توسط یک سانتریفیوژ بزرگ و در برخی موارد غولآسا تفکیک کرد.

در رابطه با اجزای سانتریفیوژها باید به این نکته اشاره کنیم که به علت اساس کار مشابه در تمامی انواع، بخشهای تقریبا یکسانی در این دستگاهها مشاهده میشود. در قسمت بیرونی، سانتریفیوژ دارای بخشهای گوناگونی است که در شکل زیر به آنها پرداختهایم. در قسمت داخلی نیز یک موتور اصلی وجود دارد که بسته به سایز سانتریفیوژ و عملکرد آن دارای اجزای گوناگونی است. از اجزای موتور میتوان به اجزای زیر اشاره کرد:
- بدنه
- هواکش
- تخلیهی هیدرولیکی
- لولهی شستشو
- شیشه نور
- پروب دور
- لوله تغذیه
- آشکارساز باز
- رینگ بدنه
- پوشش قفل داخلی
- پوشش لولایی
- خروجی مایع
- محفظهی پرفوراسیون
- شیشهی دید
- پایهی ارتباطی
- محفظهی سطح روغن
- اسپیندل مخروطی
- خروجی جامد
- محفظهی فیلتری ضربهگیر

آشنایی با انواع سانتریفیوژها و محاسبات
در هنگام کار در آزمایشگاه و حتی کارخانجات، نحوه محاسبات در دستگاههای سانتریفیوژ از اهمیت فراوانی برخوردار است! در پروتوکلهای کار با سانتریفیوژ معمولا بجای تعیین سرعت چرخشی مانند دور در دقیقه، مقدار شتابی که میبایست به نمونه اعمال شود، مورد بررسی قرار میگیرد. علت این امر آن است که دور روتورهایی که دارای قطرهای متفاوت هستند و با سرعت چرخشی یکسانی کار میکنند، نمونهها را در معرض شتابهای مختلفی قرار میدهند. در حین حرکت دایرهای این دستگاه شتاب، حاصل ضرب شعاع و مجذور سرعت زاویهای است. از سوی دیگر، شتاب نسب به g به طور سنتی ” نیروی گریز از مرکز نسبی یا RCF” نامیده میشود. برای محاسبهی RCF از فرمولهای زیر استفاده میکنیم:

در فرمولهای بالا المانهای مورد استفاده عبارتند از:
- g شتاب گرانشی زمین.
- r شعاع چرخشی.
- امگا سرعت زاویهای بر حسب رادیان در واحد زمان.
- rmm شعاع چرخشی برحسب میلی متر.
- NRPM نیز سرعت چرخشی برحسب دور در دقیقه است.
برای اجتناب از تعدد در تعداد محاسبات ریاضی میتوان نوموگرامهایی برای تبدیل RCF به دور در دقیقه برای روتورهایی با شعاع معین پیدا کرد. در سانتریفیوژهای مدرن دکمهای برای تبدیل خودکار RCF به دور در دقیقه تعبیه شده است.

نحوهی خرید انواع سانتریفیوژ
پس از آشنایی با انواع سانتریفیوژها، اکنون جای دارد به این موضوع مهم بپردازیم که برای خرید سانتریفیوژ چگونه میتوان اقدام کرد. زیرا که دغدغهی بسیاری از علاقهمندان، پژوهشگران و حتی صاحبان سرمایه فراهم کردن این دستگاه پرکاربرد میباشد. همانگونه که میدانید، خرید میکروسانتریفیوژ، سانتریفیوژهای Small Bench و سایر انواع سانتریفیوژ کار بسیار دشواری است! از این رو، شرکت راهیان نلم آزما کوشش کرده است تا با عرضهی این کالا و همچنین سایر تجهیزات آزمایشگاهی گام عظیمی در جهت برطرفسازی نیاز علاقهمندان بردارد.

دستگاه سانتریفیوژ مدلDLAB-DM0506 با توضیحات تکمیلی
شرکت ما با تجربهی فراوانی که از طریق چندین سال فعالیت در این زمینه بدست آورده است، میتواند شما عزیزان را در جهت اهداف پژوهشی و صنعتی خود یاری نماید. این کمک نه تنها از طریق ارائهی محصولات باکیفیت و کاربردی، بلکه از طریق ارائهی مشاوره به مشتریان نیز انجام میگیرد. راهیان نلم آزما از طریق کادری آگاه و باتجربه، مشاوره شما عزیزان خواهد بود. از این رو، میتوانید برای خرید هرگونه تجهیزات آزمایشگاهی و یا دریافت مشاوره رایگان از طریق راههای ارتباطی که در این وب سایت قرار داده شده است با ما تماس حاصل فرمایید. باعث افتخار است که شما عزیزان را در جمع مشتریان خود داشته باشیم.